Dự án RIDP Tuyên Quang: Hỗ trợ công tác thú y thôn bản

953 cán bộ thú y đang nỗ lực công tác ở các thôn bản thuộc 66 xã Dự án RIDP đã góp phần không nhỏ trong việc đảm bảo an toàn dịch bệnh gia súc gia cầm và phát triển kinh tế của tỉnhTuyên Quang.

Tuyên Quang là một tỉnh miền núi phía Bắc, sản xuất nông nghiệp là nguồn thu nhập chính của nhân dân, điều kiện tự nhiên của tỉnh thuận lợi cho việc chăn nuôi trâu, bò và các loại gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, một trở ngại lớn cho ngành chăn nuôi đó là dịch bệnh thường xuyên xẩy ra, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người nông dân và toàn cộng đồng.

Đào tạo cán bộ thú y thôn bản

Xuất phát từ thực tế trên, ngay từ năm 2002 Dự án RIDP đã chú trọng đầu tư đến công tác thú y, đặc biệt là đội ngũ cán bộ thú y thôn bản, người trực tiếp hỗ trợ, giúp đỡ người chăn nuôi trong công tác phòng, chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm. Để có số cán bộ thú y thôn bản này, dự án đã đào tạo trên cơ sở lựa chọn, đề nghị của cộng đồng thôn bản đó là những người có sức khoẻ, khả năng và tâm huyết với công tác thú y. Từ năm 2002 đến năm 2009 đã có 953 cán bộ thú y thôn bản của 66 xã trong tỉnh được dự án đào tạo, nội dung đào tạo bao gồm: Pháp lệnh thú y, các phương pháp chẩn đoán, phát hiện, điều trị một số bệnh thường gặp ở trâu, bò, lợn, gia cầm; phương pháp sử dụng các dụng cụ thú y và các loại thuốc thú y; phương pháp bảo quản và sử dụng vắc sin; phương pháp tiêm phòng cho gia súc, gia cầm; thực hành sử dụng dụng cụ thú y; các phương pháp tiêm, thiến hoạn gia súc, gia cầm. Những nội dung đào tạo này đã được tài liệu hoá thành sách cung cấp cho thú y viên, sau mỗi khoá đào tạo học viên được kiểm tra chất lượng và cấp chứng chỉ hành nghề.

Sau khi được tập huấn, cán bộ thú y thôn bản được dự án cấp bộ dụng cụ thú y gồm 18 loại dụng cụ, xe đạp và cho vay 500.000đ/người để hỗ trợ cán bộ thú y thôn bản có vốn quay vòng, chủ động phục vụ công tác khám chữa bệnh. Đội ngũ cán bộ này sau khi được đào tạo và trang bị đã hoạt động tích cực, phát huy được vai trò của mình trong công tác tiêm phòng và khám chữa bệnh cho vật nuôi ở địa phương, đặc biệt trong các đợt dịch bệnh hoành hành. Sau một năm hoạt động, Dự án tiếp tục tập huấn lại cho cán bộ thú y thôn bản về kỹ thuật và phổ biến những bệnh dịch mới phát sinh, biện pháp phòng chống, hướng dẫn sử dụng các loại thuốc thú y mới sản xuất. Hoạt động này giúp củng cố kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và tiếp nhận những tiến bộ kỹ thuật mới về thú y phục vụ cho công tác tại cơ sở của đội ngũ cán bộ thú y thôn bản. Ngoài ra dự án RIDP còn hỗ trợ đào tạo tập huấn cho 15 cán bộ thú y tỉnh, huyện về kỹ thuật chẩn đoán bằng phương pháp ELISA. Xây dựng 5 trạm thú y huyện, phòng chẩn đoán thú y tỉnh, đã thực hiện xét nghiệm và chẩn đoán hơn 1.588 loại mẫu bệnh phẩm đối với trâu, bò… và sản phẩm sữa. Theo ông Hồ Minh Phong trạm trưởng trạm thú y huyện Chiêm Hoá: “ Từ năm 2002 đến năm 2007 trên địa bàn toàn huyện không xẩy ra ổ dịch gia súc, gia cầm nào, đặc biệt đã ngăn chặn được dịch lở mồm long móng không bị lây lan từ địa bàn lân cận vào huyện. Trong năm 2008-2009, dịch tụ huyết trùng xẩy ra ở một số xã dự án song nhờ có đội ngũ cán bộ thú y thôn bản phát hiện đã báo cáo và xử lý kịp thời nên dịch bệnh được dập tắt trong thời gian ngắn, không để lây lan trên diện rộng và thiệt hại do dịch gây ra ở mức thấp nhất”.

Hiệu quả từ đầu tư của dự án

Hiện nay, đội ngũ cán bộ thú y thôn bản đã đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh và công tác phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm tại địa phương. Bên cạnh đó, các cán bộ thú y thôn bản còn tư vấn cho bà con về phương pháp tổ chức chăn nuôi, thay đổi dần thói quen lạc hậu trước đây, giúp bà con nông dân đầu tư vào chăn nuôi. Ông Đào Xuân Nhài, nông dân xã Lăng Quán, huyện Yên Sơn nói: “Dịch bệnh mấy năm gần đây được khống chế, gia đình tôi đầu tư thêm 20 triệu đồng vào chăn nuôi gà sạch cung cấp cho các nhà hàng ở thị xã, giá cả ổn định, thu nhập cũng khá”.

Tỷ lệ tiêm phòng hàng năm tại Tuyên Quang đạt trên 65% tổng đàn gia súc, gia cầm, góp phần ngăn chặn không để dịch bệnh sảy ra. Các thú y viên thôn bản đã thu được 3,078 tỷ đồng từ các hoạt động dịch vụ thú y (năm 2008 thu được 875,8 triệu đồng). Bình quân thu nhập từ dịch vụ thú y của cán bộ thú y thôn bản/người/năm trong năm 2006 là 663.000đ; năm 2008 là 1.063.000; 8 tháng đầu năm 2009 là 850.000đ.

Để có được kết quả này, đội ngũ cán bộ thú y thôn bản đã không ngừng học hỏi kinh nghiệm, tự nghiên cứu tài liệu, đầu tư phục vụ công tác khám chữa bệnh. Đến nay, phần lớn cán bộ thú y thôn bản đã có thể tự chữa được những loại bệnh cho đàn gia súc, gia cầm mà trước đây bà con phải nhờ đến cán bộ thú y xã, huyện.

Chị Hà Thị Huyền, nông dân ở thôn Đồng Quân xã Đạo Viện chia sẻ: “Gia đình tôi biết ơn anh Hải cán bộ thú y thôn lắm, hồi tháng 6 vừa rồi con trâu mẹ nhà tôi sinh khó, nếu không có anh tận tình, không ngại đêm hôm đến giúp thì có lẽ bây giờ không còn cả trâu mẹ lẫn nghé con”. Anh Ma Văn Thuận, cán bộ tổ chức cộng đồng xã Đạo Viện, huyện Yên Sơn, cho biết: “Nhờ có đội ngũ cán bộ thú y thôn bản mà công tác phòng chống dịch bệnh trong xã hiện nay rất tốt, không còn xảy ra tình trạng gà, lợn, trâu chết liên tục như trước, trong đợt dịch lở mồm long móng và cúm gà vừa qua, xã Đạo Viện không xảy ra trường hợp nào”.

Từ những hiệu quả thiết thực và lợi ích do hoạt động của đội ngũ cán bộ thú y thôn bản trong địa bàn Dự án RIDP mang lại, tháng 4/2009 chính quyền địa phương đã quyết định thí điểm đào tạo cán bộ thú y thôn bản theo mô hình của Dự án RIDP ở xã Tri Phú, huyện Chiêm Hóa (xã 135 ngoài vùng Dự án) và nhân rộng ở những xã còn lại trên địa bàn toàn tỉnh trong năm 2010.

Lương Ngọc Hường – KMO Tuyên Quang